Strona G堯wna

Nasz program

O nas

Forum

Galeria zdj耩

PIONIERZY

Kontakt
Artyku造:
Jan W這darek
Historia
Sylwetki
Wywiady
Porady
Trening
Dietetyka
Medycyna
Wspomaganie
Sterydy
O鈔odki
R荅NE
Statystyka
Odwiedzi這 nas:
4306025
os鏏.
Oni s z nami:
Sport (?) z filozofi w tle. Autor: Profesor Adam Paluch

Autor jest profesorem w Katedrze Etnologii I Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wroc豉wskiego.

JEDEN Z TYCH ARTYKU紟 DO KT紑YCH SI WRACA I KT紑Y POWINIEN STANOWI LEKTUR OBOWI╴KOW (przypis JWIP.PL).



( Na zdj璚iu ok豉dka "H&S" z 1939 r.)

Zaczn od „wst瘼nej” deklaracji: mam du瞠 w徠pliwo軼i, ze to, co okre郵a si kulturystyk, jest sportem, dyscyplin sportow. Zacznijmy, wi璚 od udokumentowanych definicji:
Sport – 獞iczenia i gry maj帷e na celu podnoszenie sprawno軼i fizycznej i jej manifestacj, uprawiane wg ustalonych regu, przy wsp馧zawodnictwie w d捫eniu do osi庵ni璚ia jak najlepszych wynik闚 (1).
Kulturystyka „system 獞icze si這wych” wykonywanych przy u篡ciu specjalnych przybor闚 i urz康ze (...) zapewniaj帷ych harmonijny rozw鎩 sylwetki, si造 i sprawno軼i. (2)


Ten „system 獞icze si這wych” p騧niej zosta „przerobiony” (lata 40. XX wieku) na dyscyplin sportow, w kt鏎ej w zawodach, a raczej pokazach, ocenia si wy陰cznie wygl康. Je瞠li sport, jak powszechnie wiadomo, ma na celu podnie嗆 sprawno嗆 w celu osi庵ni璚ia jak najlepszych wynik闚, to, co wsp鏊nego ze sportem ma poprawa(?) wygl康u uzyskiwana przez przyrost tkanki mi窷niowej? Nie bardzo rozumiem.


Kiedy, owszem, w tzw. kulturystyce by造 konkurencje sprawno軼iowe (np. wielob鎩) i to uwiarygodnia這 ja w jakim sensie jako dyscyplin sportow, ale tylko w jakim. Bo przecie, te 獞iczenia si這we by造 tylko sposobem, droga do uzyskania dobrych wynik闚 w wieloboju kulturystycznym, a nie dyscyplina. Ale i z tym ju dawno zerwano – pozosta pusty zachwyt nad cia貫m i... to nadal nazywa si sportem. No, mo瞠 jeszcze pozosta豉 si豉, ale tylko „domy郵na”, bowiem nie ma okazji, aby wykaza si na pokazach. Natomiast, je瞠li chodzi o sprawno嗆, to jest z tym pewien k這pot. Nie ujawniam chyba 瘸dnej tajemnicy, je瞠li wspomn, 瞠 adepci kulturystyki bior cz瘰to „koks”, „pakuj w cia這”, a efektem takiego niedozwolonego dopingu jest to, 瞠 masa mi窷niowa ro郾ie jak na dro盥瘸ch, natomiast 軼i璕na pozostaj takie jak by造. Wynikiem, czego, przy du篡m wysi趾u, odmawiaj pos逝sze雟twa i...zrywaj si.

Ruch kulturystyczny, wraz ze wsp馧czesnym jego animatorem Joe Weiderem, w swej filozofii zwraca uwag na „perfekcyjny stan cia豉 i umys逝” powo逝j帷 si na odlegle czasy: Staro篡tni Grecy czcili harmonijny rozw鎩 duszy i cia豉. Wsp馧czesna kulturystyka nawi您uje do idea逝. I dalej: Podobie雟two fundamentalnych za這瞠 wsp馧czesnej kulturystyki do koncepcji greckich jest uderzaj帷e (sic! – A.P.). Je瞠li dziedzina nasza stanie si oficjalnie dyscyplin olimpijsk bez w徠pienia wniesie do dzisiejszych igrzysk zapomniane tre軼i staro篡tna.(3) Na 豉mach tego samego pisma ( z tzw. strony od wydawcy ameryka雟kiego) zachwalaj tak瞠, 瞠: Kulturystyka to wi璚ej ni sport, to styl 篡cia; nic lepiej nas nie dowarto軼iuje jak w豉郾ie nasze cia這; Poprzez budowanie mi窷ni obudzili鄉y inne, u酥ione w nas zdolno軼i.

A wi璚, mamy oto szczeg鏊n „powt鏎ka ze staro篡tno軼i”, a zarazem spos鏏 na estetyczny, zdrowy styl 篡cia. My郵, 瞠 odwo造wanie si do kulturystyki do staro篡tno軼i jest, m闚i帷 delikatnie, nieporozumieniem i nad interpretacj. W czasach antycznych osi庵ano harmonijny rozw鎩 cz這wieka, a wi璚 cia豉 i ducha, jakby z marszu, po drodze, przy okazji, prowadz帷 zdrowy tryb 篡cia, 獞icz帷 wydajno嗆, sprawno嗆 przy r騜nych nadarzaj帷ych si okazjach, np. podczas polowa, walki, tak瞠 w powi您aniu z rywalizacj sportow. Natomiast w tym, co okre郵a si kulturystyk jest odwrotnie, wszystko postawione jest na g這wie: celem finalnym jest wygl康 uzyskiwany poprzez przyrost tkanki mi窷niowej, cz瘰to sposobem niezbyt zdrowym.
My郵, 瞠 niech si kulturystyka ma zdrowo i 豉dnie, ale nich nie podszywa si pod szyld sportu. Pasuje bardziej pod takie widowisko jak poka mody, strip tease, wybory miss czy mister.(4)

Pozostaje jeszcze strona estetyczna i pytanie, czy to co prezentuj jurorom i widzom jest 豉dne”, bo e im samym ta hipertrofia si podoba, to nie ulega w徠pliwo軼i. Oczywi軼ie jest tak瞠, 瞠 s康y dotycz帷e pi瘯na, wra瞠 estetycznych s spraw bardzo osobist – jest to po prostu sprawa gustu, a same kryteria pi瘯na nie s uniwersalne zar闚no historycznie jak i przestrzennie.
Kategoria pi瘯na funkcjonowa豉 w antycznej aksjologii, obok takich idei jak m康ro嗆, dobro, a pi瘯no dawniej odnosi這 si wy陰cznie do cia豉 ludzkiego: wysoka budowa, harmonia, w豉軼iwa proporcja poszczeg鏊nych jego cz窷ci, co dzisiaj okre郵amy kr鏒ko zgrabn sylwetk (5). Ideolodzy kulturystyki odwo逝j si do tych kanon闚 antycznych, ale to na og馧 tylko deklaracje. Tu spotykamy si cz瘰to z karykatur cz這wieka, wynaturzeniem, z „hodowaniem” poszczeg鏊nych mi窷ni oddzielnie (6), z cia貫m usianym sieci 篡 i 篡lak闚, z such i pergaminow sk鏎, co nijak ma si do zgrabnie zbudowanej ca這軼i, do pozytywnej percepcji estetycznej.


Nie b璠 si zupe軟ie zatrzymywa, na sk康in康 bardzo wa積ym zagadnieniu, jakim jest zagro瞠nie zdrowiu przy wspomaganiu farmakologicznym, kt鏎e tutaj cz瘰to ma miejsce. Tylko zaznacz, 瞠 je瞠li kultury軼i uwa瘸j, 瞠 rozw鎩 mi瘰ni jest najistotniejszym punktem filologii zdrowia i kultury fizycznej wyznawanej przez Weidera (7), to dodamy od razu, 瞠 owe cz瘰to buduje si „na chemii”, a to nie jest oboj皻ne dla zdrowia, na co ju od dawna g這郾o zwraca uwag medycyna i inne „cia豉”, o czym rozpisuj si media.

Jest chyba tak瞠 oczywiste, 瞠 kulturystyka to nie tylko 獞iczenia i zmaganie si z w豉snym cia貫m, ale tak瞠 ca造 przemys zwi您any z eleganckim sprz皻em i strojami, to wydawnictwa, a przede wszystkim przemys farmaceutyczny. Na zawodach, pokazach nie tylko rywalizuj ze sob kultury軼i, ale tak瞠 firmy farmaceutyczne, podobnie zreszt jak na stronach magazyn闚 specjalistycznych po鈍i璚onych kulturystyce.
„Uprawiacze” mi窷ni s ambitni, bardzo r騜owo patrz w przysz這嗆 i zastanawiaj si nad tym jak to kulturystyka b璠zie rozwija si w nie odleg貫j przysz這軼i. Oto wypisy z artyku逝 niejakiego Grega Merritta: (8). Do zmniejszenia roli sztangi mog r闚nie przyczyni si post瘼y w dziedzinie chemii, terapii genowej i chirurgii plastycznej (s.66).
Mo瞠 nadejdzie dzie, gdy b璠zie mo積a sklonowa swoje kom鏎ki mi窷niowe w celu zwi瘯szenia obj皻o軼i mi窷ni (s.70;...je郵i naukowcy znajd spos鏏 na transplantacj kom鏎ek klonowanych poza organizmem, to niew徠pliwie wzbudzi to zainteresowanie kulturyst闚 (s.70). Mo瞠 nadejdzie dzie, w kt鏎ym geny i/lub hormony, kt鏎e zwi瘯szaj si喚 u byk闚 czy ma逍, zostan zastosowane u ludzi (s.70).
By mo瞠 b璠zie mo積a r闚nie wszczepia silniejsze i wi瘯sze zwierz璚e mi瘰nie ( np. goryla) ludziom (s.70)
- oto marzenia i ambicje rasowego sportowca. Do tych „sportowych 獞icze” pasuj wsp馧czesne urz康zenia techniczne, „aparaciki” produkowane przez przebieg造ch producent闚 wyczuwaj帷ych koniunktur rynkow; np. Abtronic Fitness System, czy Gym Form 8, kt鏎e zainstalowane na ciele „poprawiaj ci sylwetk, ukszta速uj odpowiednio mi窷nie bez najmniejszego wysi趾u z twojej strony, d德igania ci篹ar闚, robienia „pompek” itp. I jeszcze jedna wypowied „sportowca” tego samego chowu: Kto wie, mo瞠 w pewnym momencie ewolucja zupe軟ie wyeliminuje tych, kt鏎zy nie s na tyle silni, 瞠by sprosta wysokim wymaganiom wsp馧czesnego 篡cia. Wtedy w豉郾ie my – ludzie sprawni, wytrwali, potrafi帷y przeciwstawi si wszelkim przeciwno軼iom losu, z twardymi jak stal mi窷niami – staniemy na czele 鈍iata i powiemy innym; patrzcie na nas – TAK NALE玆 玆 (9). Oto i w豉軼iwa strategia: z mi璚zaka, cherlaka przemieniam si w g鏎 mi窷ni, kt鏎a daj mi w豉dz.

Dzisiaj m這do嗆, atrakcyjno嗆 fizyczna, uroda, aparycja, „pi瘯no嗆” cia豉 jest pozytywnie odbierana przez spo貫cze雟two. Kojarzona jest z dobroci, inteligencj, zdrowiem, sprawno軼i. Cz這wieka ocenia si po wygl康zie, a wi璚 pozory zaczynaj decydowa o warto軼i cz這wieka: jeste tym, na kogo wygl康asz, co m闚i o tobie twoja prezentacja. Dobrze ukszta速owane cia這 wydaje si by przepustk w wielki, kolorowy 鈍iat.

Kulturystyka wpisuje si dzisiaj wyra幡ie w to, co okre郵a si powszechnie „mod na cia這”. Kszta速uje si typ cz這wieka, kt鏎y redukuje siebie do w豉snej cielesno軼i – ta jest dla niego najistotniejsza. Ulega dysmorfobii – cia逝 jeszcze „czego” brak, jeszcze nie jest dostatecznie atrakcyjne, mi窷nie s s豉bo „zdefiniowane”, stale trzeba nabiera masy i „rze嬌i”, „rze嬌i” bez ko鎍a. Popada w bigomani i bez lustra ju 篡 nie potrafi, bowiem stale musi „郵edzi swoje cia這, czy i jak ro郾ie. Z tresera w豉snego cia豉, na kt鏎ym wymusza dot康 odpowiednie kszta速y (wg wzorc闚 p造n帷ych ze 鈍iata). Przemienia si stopniowo w jego s逝g, niewolnika – to ono teraz nad nim zaczyna panowa i wymusza odpowiednie kroki. Ju nie mo瞠 przesta je 獞iczy, bowiem ono stale si tego domaga: 膨da poprawy, jest stale niezadowolone z efekt闚, a ka盥e zaniedbanie... lepiej o tym nie my郵e (10). Ale przecie ta zabawa chyba na my郵eniu nie polega.
-----------------------------------
(1).Encyklopedia Powszechna PWN,T.4, Warszawa 1976, s. 250.
(2).Ma豉 Encyklopedia Sportu, T. 1, Warszawa 1984, s. 316.
(3). Muscle&Fitness,X,1995, s.5.
(4). Na marginesie warto si zastanowi nad dyscyplinami niewymiernymi w sporcie wyczynowym, z kt鏎ymi stale s du瞠 k這poty z s璠ziowaniem, czyli mierzeniem osi庵ni耩, gdzie nie miara rzeczywista, lecz umowne wska幡iki przes康zaj o wygranej, miejscach, medalach. Warto przypomnie cho熲y bulwersuj帷e opinie o wygranej, miejscach, medalach. Warto przypomnie cho熲y bulwersuj帷e opini spo貫czn decyzje na Olimpiadzie Zimowej e je寮zie figurowej na lodzie.
Czy nie nale瘸這by wydzieli je ( np. p造wanie synchronizowane, gimnastyka, wiele konkurencji hipicznych) z „wymierzalnych” sport闚 i utworzy odr瑿ne „cia這” organizacyjne, w kt鏎ym mog spotka si dyscypliny, kt鏎e nawi您uj bardziej do osi庵ni耩 autystyczno – cyrkowych, baletowych, zwi您anych ze zr璚zno軼i, gibko軼i, poczuciem estetycznym, owszem ze sprawno軼i cia豉 tak瞠, ale inn, bo niewymiern.
(5). Oto wypowiedzi staro篡tnych na temat pi瘯na: Platon – pi瘯no, nieskazitelna ca這嗆 zamkni皻e s w proporcji i wymiarach poszczeg鏊nych cz窷ci cia豉; Arystoteles – pi瘯no tkwi w porz康ku, symetrii i sko鎍zono軼i; Plotyn – pi瘯ny to znaczy symetryczny; Cyceron – pi瘯no to symetryczny kszta速 cz這nk闚 oraz mi豉 dla oka barwa; 鈍. Augustyn – pi瘯no r闚noznaczne jest z geometrycznym kszta速em i harmoni. Doznania estetyczne od wiek闚 oparte by造 „na liczbach i proporcjach”.
Znane jest tzw. odpowiednia proporcja (1:16) zwana „z這tym podzia貫m”, czy tez „z這t proporcj” lub „bosk proporcj”. Tw鏎ca kanonu proporcji cia豉 ludzkiego, rze嬌iarz grecki Poliklet ( V wiek p.n.e.), poda zasad idealnego cia豉; wysoko嗆 cia豉 powinna wynosi siedem i p馧 g這wy.
(6). Jest to fragmentaryzacja cia豉, tak dzisiaj powszechna i widoczna w r騜nych ods這nach kultury popularnej.
(7). Flex, 2000; 3, s.4.
(8) Flex, 2001;1.
(9). Muscle, 2000; 10, s. 9. Chcia這by si uzupe軟i t “wznios陰” my郵 u篡waj帷 podobnej konwencji; panowie umys wam zaszkodzi? Ta epoka za nami.
(10). Oto tre嗆 rozm闚, jakie mo積a wy郵edzi w odpowiednich portalach internetowych: teraz ju nie mog przesta tam (si這wnia) chodzi; nie chodzi貫m przez tydzie i oklap貫m.

Autor: Adam Paluch – profesor w Katedrze Etnologii I Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wroc豉wskiego.
Powy窺zy tekst – w nieco zmienionej postaci pt: „Pakowanie w cia這” – by wyg這szony na konferencji naukowej „Cz這wiek, medycyna, kultura fizyczna” zorganizowanej przez Papieski Wydzia Teologiczny, Akademi Medyczn, Akademi Wychowania Fizycznego we Wroc豉wiu: 25 – 26 04 2002r.

Rej.289./R騧ne-40/2011.03.05/
Ostatnia aktualizacja: 2011.03.20. Godz. 12:37



Nie nale篡 rozpoczyna treningu si這wego pod wp造wem 鈔odk闚 dopinguj帷ych i odurzaj帷ych. Przed wykonywaniem opisanych tutaj metod treningowych i 獞icze nale篡 si skonsultowa z lekarzem. Autorzy i w豉軼iciel strony JWIP.PL nie ponosz jakiejkolwiek odpowiedzialno軼i za skutki dzia豉 wynikaj帷ych bezpo鈔ednio lub po鈔ednio z wykorzystania informacji zawartych na tej stronie.
Ostatnie Artyku造
Zmar Antoni Ko貫...
Pozdrowienia z wa...
Przemys豉w Kwiatk...
Stawia貫m na wsze...
Cytryna na zdrowi...
Flesz
Debiuty 2004
Debiuty 2004
GO列IE
Na forum
Tylko aktywnych zapraszamy na forum
oraz
do Pionier闚



















































Je瞠li na tej stronie widzisz b陰d, napisz do nas.

Jan W這darek | Historia | Sylwetki | Wywiady | Porady | Trening | Dietetyka | Medycyna | Wspomaganie | Sterydy | O鈔odki | R荅NE