Strona G堯wna

Nasz program

O nas

Forum

Galeria zdj耩

PIONIERZY

Kontakt
Artyku造:
Jan W這darek
Historia
Sylwetki
Wywiady
Porady
Trening
Dietetyka
Medycyna
Wspomaganie
Sterydy
O鈔odki
R荅NE
Statystyka
Odwiedzi這 nas:
4200539
os鏏.
Oni s z nami:
Boks - sztuka czy powr鏒... Autor: Dariusz Pacak
BOKS - SZTUKA CZY POWR紘 DO PRYMITYWNYCH INSTYNKT紟 ?

Boks jest i powinien zawsze pozosta walk lojaln i szlachetn, pozbawion nienawi軼i i gniewu. Lecz jest i powinien by ostrym i m瘰kim. Energia i brutalno嗆 nie s poj璚iami r闚noznacznymi...

Wiktor Junosza D帳rowski (1896-1981)

Sugeruje si, i boks istnia ju 4 tys. lat przed narodzinami Chrystusa, w p馧nocnej Afryce. W basenie Morza 字鏚ziemnego, od strony europejskiej, pierwsze 郵ady uprawiania tego sportu przypadaj na okres trwania epoki br您u, tzw. cywilizacji egejskiej. Datuje si je na rok ok. 1500 p.n.e., na podstawie 廝鏚e pochodz帷ych z obszaru kultury cykladzkiej (np. fresk z Akrotiri na wyspie Thera, opisywany tak瞠 przez Homera, a obecnie b璠帷y w zbiorach Narodowego Muzeum Archeologicznego, Ateny).

Za kolebk sportu europejskiego – w tym r闚nie boksu – uwa瘸 si Kret (obszar kultury minojskiej). Potwierdza to cho熲y ryton z Hagia Triada (Muzeum Archeologiczne w Heraklion), ze swymi reliefami obrazuj帷ymi m.in. walcz帷ych bokser闚.
Walka na pi窷ci uznana przez Grek闚 za dyscyplin olimpijsk (pygme / pygmachia) zosta豉 w roku 688 p.n.e., podczas dwudziestych trzecich Igrzysk.



Na zdj璚iu: amfora z V wieku p.n.e., ze scen walki bokserskiej (Narodowe Muzeum Ateny.

Trudno chyba znale潭 jednoznaczn odpowied czy pi窷ciarstwo jest dziedzictwem cywilizacji z pocz徠k闚 鈍iata staro篡tnego, czy raczej wytworem ewoluuj帷ej kultury greckiej. Niezbitym faktem, o niepodlegaj帷ym komentarzom znaczeniu, jest wyniesienie boksu przez Grek闚 na areny olimpijskie w epoce zmierzaj帷ej ku tzw. z這temu wiekowi.

Prze郵edzenie spu軼izny kulturowej antycznej Hellady, ukazuje drog, ewolucj gatunku ludzkiego zamieszkuj帷ego tereny dzisiejszej Europy. R闚nie niezbitym dowodem tej ewolucji jest w豉郾ie troska wsp馧czesnych o zachowanie dziedzictwa przodk闚. Jednym z jego niezaprzeczalnych aspekt闚 jest kultura fizyczna, sport, oraz wszystkie 軼i郵e zwi您anie z nimi dziedziny rozwoju moralnego, intelektualnego i duchowego cz這wieka t.j. nauka, kultura, wiara, sztuka, polityka.

Boks, wywodz帷 si ze 鈍iata antycznego, stanowi fragment jego dziedzictwa. Czy tego chcemy czy nie, oboj皻nie jakiego dokonamy os康u: tak pod wzgl璠em historycznym jak i wsp馧cze郾ie jest on zwi您any na trwa貫 z nasz dziejowo軼i. Zalicza si obok np. zapas闚, rzutu dyskiem, biegu, gimnastyki, 逝cznictwa, i in. do jednego z narz璠zi kultury fizycznej, jakie wytwarza造 i jakimi pos逝giwa造 si spo貫cze雟twa ju kilka tysi璚y lat przed narodzinami Chrystusa.

Co dziwnego, passa dyscyplin uznawanych za pierwotne, olimpijskie dyscypliny sportowe, trwa do dzi. Sport jakim jest boks, na trwa貫 umiejscowi si w kulturze fizycznej, nie tylko Europy. Sta si jedn z najpopularniejszych dyscyplin, przynosz帷ych s豉w i pieni康ze. Funkcjonuje jako jeden z najpowa積iejszych element闚, obok pi趾i no積ej i lekkiej atletyki, ca這kszta速u 篡cia sportowego wsp馧czesnego cz這wieka. Napewno rola boksu, tak na przestrzeni wiek闚 jak i wsp馧cze郾ie, w kreacji og鏊nie poj皻ej kultury, mo瞠 stanowi pasjonuj帷y obszar dla analizy socjologicznej.



Na zdj璚iu: „Bokser nieznany”. Br您, I wiek p.n.e. (Muzeum Narodowe, Rzym).

Boks wzbudza u jednych wstr皻, u innych za powoduje fascynacj. Co jest zatem takiego frapuj帷ego w tej dyscyplinie? Czy瘺y pierwotny jego zapach, wywodz帷y si z prostej regu造: wygranemu przynale篡 si splendor i korzy軼i materialne, za przegranemu – 鄉ier? Mo瞠 wsp馧czesny widz sparring闚 bokserskich samemu b璠帷 bezpiecznym, potrzebuje dawki adrenaliny? By mo瞠 z podobnego powodu ogl康a horrory?
A mo瞠 w ka盥ym z nas tkwi cechy bestii 豉kn帷ej gwa速u, krwi, cudzego 篡cia? Chc帷 czu si bezpieczniej jeste鄉y przecie ograniczani przez normy funkcjonowania w spo貫cze雟twie, oddalamy si coraz bardziej od naturalnych praw natury, w kt鏎ej walka na 鄉ier i 篡cie jest podstawow i jedyn etyk. T豉msimy instynkty, bo musimy, modeluj帷 je w rodzaj post瘼owania przystawalny do systemu w jakim 篡jemy, jaki nas kreuje.

Kontynuuj帷 powy窺z tez, powinni鄉y wi璚 ogl康a na ringu nie sportowc闚 – ludzi nieskr瘼owanych, w pe軟i sprawnych intelektualnie, a kryminalist闚 i niewolnik闚. Bo kto z nas, uczciwych obywateli, chcia豚y umiera dobrowolnie? Czy istniej tak wielkie pieni康ze, by podejmowa powy窺ze ryzyko?

A jednak boks nale篡 do grupy sport闚 olimpijskich. Olimpiady, jak wiemy, stanowi 鈍iatowe 鈍i皻o sportu. Odzwierciedlaj etos honoru, pracy, uczciwo軼i, rywalizacji, wytrwa這軼i. Bior w nich udzia sportowcy, najlepsi z najlepszych. Czy wobec takich reali闚, my郵帷 o walce w bokserskim ringu, mo瞠my ze wstr皻em krzywi si i wyg豉sza opini cum approbatione: To nie sport, to mordobicie!? Chyba nie, bo taka sentencja 鈍iadczy豉by o naszej wulgarnej jednostronno軼i, a w dodatku tak瞠 o zupe軟ie mylnym postrzeganiu rzeczywisto軼i: tak wsp馧czesnej, jak i tej historycznej.

Po鈔鏚 r騜nych grup spo貫cznych r闚nie wielu artyst闚 ze 鈍iata aktorskiego, literackiego, estradowego – ca豉 ich gala, tak w Polsce jak i poza jej granicami – by這 i jest zafascynowanych pi窷ciarstwem. Czy fakt ten nie budzi zastanowienia?...



Na zdj璚iu: Junosza D帳rowski ( 1896 -1972).


Mog da Pa雟twu natychmiastow odpowied, wymagaj帷 jednak dalszego jej rozwini璚ia. Przywo逝j wi璚 s這wa wybitnego sportowca i dziennikarza sportowego, propagatora sportu, j瞛ykoznawcy, estety, literata, rozleg貫j osobowo軼i i frapuj帷ego cz這wieka, reprezentuj帷ego kanon wsp馧czesnego wojownika. Ich autor studiowa filozofi i prawo na Sorbonie. By tak瞠 znawc malarstwa i pasjonatem muzyki, oficerem artylerii, a podczas okupacji hitlerowskiej – dzia豉czem Armii Krajowej. Wiktor Junosza D帳rowski, wielka, cho zapomniana dzi posta polskiego pi窷ciarstwa, w jednym z felieton闚 pisa: [...]mam takie zami這wanie do boksu, sportu pono brutalnego. Rzecz w tym, 瞠 sport interesowa mnie przede wszystkim jako 鈔odek do formowania silnych charakter闚, czyli do osi庵ania cel闚 wy窺zych.

I w豉軼iwie w tym miejscu m鏬豚ym zako鎍zy udowadnienie swej tezy, i prawdziwy boks wielce chwalebn dziedzin 篡cia jest. Jako, 瞠 do wypowiedzenia prawdy nie potrzeba wcale wielu s堯w, wystarczy w/w konotacja.

Wiemy przecie, i wszelkie przejawy sztuki, zawsze by造 drog wiod帷 ku celom wy窺zym albo te stanowi造 wr璚z efekt zdobycia wy窺zego celu. Cho tak naprawd jest tylko jeden szczyt, technik do jego osi庵ni璚ia jest wiele. Cywilizacja, im bardziej podlega ekspansywnemu, wi瘯szemu rozwojowi, tym wi璚ej produkuje swych odcieni, zboczy, tre軼i – faktor闚 b璠帷ych niby synonimami jej pr篹no軼i, a tym samym naszej tzw. wolno軼i. Jednocze郾ie rodzi nowe drogi – techniki, daj帷e wykorzysta si w celu osi庵ni璚ia szczytu. Niezaprzeczalnym jest fakt, 瞠 sztuka boksu jest jednym z najstarszych, reaktywowanych w Nowo篡tnej Europie 鈔odk闚 s逝膨cych osi庵ni璚iu celu.

Pierwszym dokumentem zwiastuj帷ym powr鏒 boksu do 篡cia (pod nazw bare-knuckle fight, w t.: walka na go貫 pi窷ci) jest nota, jaka pojawi豉 si w 1681r, w gazecie London Protestant Mercury, w Anglii. Cho za powt鏎ne narodziny boksu na arenach Europy przyjmuje si pocz徠kek XVIII w. tam瞠 (1719 r. kiedy to po raz pierwszy u篡to s這wa boxing, w t逝maczeniu : boks).

Pozostaj帷 w obszarze sztuki, wypada這by przenie嗆 si teraz w te jej przestrzenie, kt鏎e dla laika jakoby nie maj nic wsp鏊nego ze sportow aktywno軼i. Bowiem... zdobywanie podstawowych arkan闚 techniki w sztuce, poruszanie si w niej i p騧niejszy rozw鎩 osobniczy artysty maj wiele wsp鏊nego z tymi p豉szczyznami, jakie kszta速uje opanowywanie kunsztu pi窷ciarza. Sam akt tw鏎czy jest niczym innym jak prafraz walki na ringu. Bez wzgl璠u na to czy czytelnik b璠zie mia na my郵i akt tw鏎czy tancerza, malarza, poety, dyrygenta... Za ca貫 artystyczne 篡cie sprawia wra瞠nie nieko鎍z帷ego si pasma sparring闚.

Na 豉mach artyku逝, pozostaj帷 jedynie w powierzchniowej warstwie opisu, wydaje si sensownym jednak wspomnienie tak瞠 o niezwyk造m harcie ducha, o nieprzeci皻nej woli walki, o jakby ponadludzkiej odporno軼i oraz kondycji fizycznej, kt鏎e s wr璚z niezb璠ne adeptowi pragn帷emu stawia swe kroki na arenie sztuki. Czy wymagania w boksie nie s takie same?



Na zdj璚iu: Daniel Olbrychski w filmie „Bokser”. Fot. Jan Rozmarynowski


Czy wobec tego sztuka nie jawi si wi璚 鈔odkiem do formowania mocnych – ostrych lecz szlachetnych – charakter闚? Czy z racji swego za這瞠nia nie jest drog ku wype軟ianiu si cz這wieka w realizacji powo豉nia nadanego przy jego narodzinach? Czy nie stanowi tym samym poprzez sw zach豉nno嗆 i brutalno嗆 wobec artysty, przys這wiowego dopustu bo瞠go kszta速uj帷ego jego silny, pe貫n energii charakter? A wyprowadzane przez ni ciosy, mog powali najwi瘯szych mocarzy – i powalaj. Czy nie ma tu paraleli z treningiem i 篡ciem w pi窷ciarstwie?

Cho zwykle o tym nie wiemy, arty軼i cz瘰to wywodz si z bardzo biednych rodzin, rodz si w tragediach. 砰cie najcz窷ciej 軼ina ich z n鏬, po to aby鄉y p騧niej mogli obserwowa gwiazd! Jest w tym jaki osobisty heroizm ka盥ego z nich. Czy nie dzieje si tak samo w boksie? Mo瞠 dlatego prawdziwi, niezwykli arty軼i jak cho熲y Jack London, Ernest Hemingway, Mark Twain, Bertolt Brecht byli pasjonatami tego sportu, uznaj帷 go za fragment drogi swojego 篡cia?

Mo瞠 z tych samych powod闚 gwiazda ringu Cassius M.Clay, jr (Muhammad Ali) zdo豉 dokona niespotykanie wiele w 篡ciu spo貫cznym poza ringiem, na rzecz zrozumienia cz這wieka przez cz這wieka, na rzecz ruchu praw cz這wieka na 鈍iecie?

Przywo豉m raz jeszcze autora motta wprowadzaj帷ego w istot podejmowanego tematu, kt鏎y o sztuce pi窷ciarskich zmaga m闚i tak:
W walce bokserskiej zmagaj si nie tylko dwa cia豉 fizyczne, lecz dwie wole i dwa intelekty. Zwyci篹a ten, kto nie tylko silniej bije, lecz i lepiej cios kieruje, potrafi lepiej przezwyci篹a zm璚zenie i b鏊, przezwyci篹a s豉bo嗆 w豉sn i si喚 przeciwnika, kto potrafi lepiej chcie zwyci篹y, a wi璚 zu篡je ca陰 sw energi, wyka瞠 wi璚ej spokoju, zimnej krwi, panowania nad sob, inicjatywy, szybko軼i decyzji, cierpliwo軼i i wytrwa這軼i, stoicyzmu, heroizmu, a razem z tym potrafi pr璠zej i lepiej widzie, wnioskowa, my郵e.
Cz這wiek, kt鏎y potrafi si u鄉iecha po otrzymaniu bolesnego swingu, nie da si z豉ma i tym ciosem, kt鏎y mu wymierzy los. Powalony w walce 篡ciowej, wstanie tak samo, jakby stawa na ringu, i b璠zie dalej walczy do ko鎍a. Zarzut brutalno軼i w boksie jest nies逝sznym.[...]



Na zdj璚iu: Feliks Stamm (1901 – 1976), najjepszy trener w historii polskiego boksu. Fot. arch.


Mo瞠 idee rozeznawalne przez Junosz D帳rowskiego w spos鏏 doskona造 rozumia i zrealizowa Feliks Stamm? Nasz papa Stamm, wychowawca i trener kilkudziesi璚iu bokser闚, nauczyciel szermierki na pi窷ci, u kt鏎ej podstaw le瘸豉 technika i praca umys逝, tworz帷 tzw. polsk szko喚 boksu, nada swoim wychowankom priorytety: intelekt, strategia, rzemios這 walki. A wynik? Polscy bokserzy zostali mistrzami oraz medalistami olimpijskimi, 鈍iata i Europy. Byli 鈍iatow poteg w swej sztuce!

Jednak wsp馧cze郾ie, gloryfikacj pi窷ciarstwa i jego odmian, cho熲y tego prezentowanego ostatnio na polskich arenach nale篡 zweryfikowa. Trudno bowiem nazwa nawet sportem szale雟two walenia oraz kopania na o郵ep przeciwnika – partnera. Trudno jest, brak opanowania, finezji, my郵enia, taktyki, wyobra幡i, tak nieroz陰cznych z boksem – nazywa technik prowadz帷 do sztuki. Trudno przyspieszy, a z manii p璠u znana jest nasza dzisiejsza epoka, okie透nywanie drogi prowadz帷ej do cel闚 wy窺zych.

Cho cz這wiek jest wstanie zabi wszystko, nie mo瞠 zabi czasu, niezb璠nego dla danego procesu. Gubimy si podczas tego p璠u, tracimy g這wy. A co mawia papa Stamm, co wed逝g niego najwa積iejszym jest u boksera?... Do jednej z zasadniczych strat mo瞠my obecnie 鄉ia這 zaliczy istot boksu, t tworz帷 z boksera onegdaj cz這wieka czynu i cz這wieka m康ro軼i. Dzi drugi cz這n tej konkluzji, nie obra瘸j帷 sporadycznie pojawiaj帷ych si sportowc闚, mo瞠 wywo造wa u wsp馧czesnego recenzenta pusty 鄉iech.

Nasza naturalna t瘰knota za tym co odesz這 jak zawsze wypacza obraz minionej rzeczywisto軼i, idealizuj帷 j. Wszystko, zar闚no to co dobre jak i to co z貫, na swoje przyczyny. Niestety, z czasem i sport zacz掖 traci sw rol wychowawcz, po to by kiedy zn闚 na jaki okres m鏂 j odzyskiwa. Dzi – zaw篹aj帷 si do tej roli – ponownie 篡jemy w niezbyt udanej dla niego fazie.

Stanowi帷 rozrywk dla mas, wyra瘸j帷 motto: chleba i igrzysk, sport traci swoje priorytety, kt鏎ych synonimem by豉 cho熲y kalokagatia. Proces jego dekadencji rozpocz掖 si ju w epoce rzymskiej. Tak wi璚 nie poddawajmy si 郵epo czarowi przesz這軼i. Spogl康ajmy trze德o na cz這wieka, na tworzone przez niego wyobra瞠nia, jak i na jego w豉sne mo磧iwo軼i sprostania im. Nie wahajmy si spogl康a w przysz這嗆, bo ona rodzi si dzi i zale篡 od uwarunkowa jakie tworzymy ju teraz. To czy boks sprosta w przysz造ch pokoleniach, pok豉danym w nim rolom – zale瞠 b璠zie od tego czy dzi damy poch這n望 si wielkim apana穎m materialnym 軼i郵e z nim zwi您anym, tak瞠 panuj帷ej modzie zespolonej z produktami przemys逝 farmaceutycznego, oraz od tego czy ju obecnie zdo豉my g喚boko zastanowi si nad rozwojem i kierunkiem jego drogi.

By mo瞠 ratunkiem dla kar這watej, wsp馧czesnej, europejskiej moralno軼i by豉by nauka jej niekt鏎ych, zatraconych element闚, w dalekiej Azji. Tam bowiem paleta odmian sport闚 walki, w tym r闚nie walk na pi窷ci, jest i軼ie przebogata. Za tradycja drogi, bardzo szanowana w polskim pi窷ciarstwie – cho熲y przez oficer闚, arystokracj i artyst闚 w okresie dwudziestolecia mi璠zywojennego – jest tam wci捫 niezwykle ho逝biona, nieprzerwanie od tysi璚y lat. Tylko czy nasze zadufanie w sobie na to pozwoli?

Dariusz Pacak Luty 2010, Wiede

Przeczytaj artyku: „UCZMY SI BOKSU!. Autor: Rafa Malczewski. Jest w dziale "R荅NE".
24.Rej.24/ r騜ne - 2/ 06.03.2010

Ostatnia aktualizacja 2010.12.01 godz. 23:34



Nie nale篡 rozpoczyna treningu si這wego pod wp造wem 鈔odk闚 dopinguj帷ych i odurzaj帷ych. Przed wykonywaniem opisanych tutaj metod treningowych i 獞icze nale篡 si skonsultowa z lekarzem. Autorzy i w豉軼iciel strony JWIP.PL nie ponosz jakiejkolwiek odpowiedzialno軼i za skutki dzia豉 wynikaj帷ych bezpo鈔ednio lub po鈔ednio z wykorzystania informacji zawartych na tej stronie.
Ostatnie Artyku造
Przemys豉w Kwiatk...
Stawia貫m na wsze...
Cytryna na zdrowi...
Z Antonim Ko貫cki...
Z Antonim Ko貫ck...
Flesz
Andrzej w podrzucie, 1965 r.
Andrzej w podrzucie, 1965 r.
KULTURYSTYKA MISTRZOSTWA POLSKI - SOPOT
Na forum
Tylko aktywnych zapraszamy na forum
oraz
do Pionier闚



















































Je瞠li na tej stronie widzisz b陰d, napisz do nas.

Jan W這darek | Historia | Sylwetki | Wywiady | Porady | Trening | Dietetyka | Medycyna | Wspomaganie | Sterydy | O鈔odki | R荅NE