Strona Główna

Nasz program

O nas

Forum

Galeria zdjęć

PIONIERZY

Kontakt
Artykuły:
Jan Włodarek
Historia
Sylwetki
Wywiady
Porady
Trening
Dietetyka
Medycyna
Wspomaganie
Sterydy
Ośrodki
RÓŻNE
Statystyka
Odwiedziło nas:
5707727
osób.
Oni są z nami:
Sałata wskazana w diecie osób aktywnych fizycznie, aut. M. Szustakowska - Chojnacka

Spożywanie zielonych warzyw, zwłaszcza liściastych, do których należy sałata jest bardzo ważne dla człowieka. Ma ona szczególnie szeroki wachlarz składników mogących hamować powstawanie chorób oraz zwiększać wydolność organizmu. Sałata zalecana jest przed treningiem, gdyż neutralizuje tłuszcz zawarty w pożywieniu, co pozwala uaktywnić się tlenkom azotu, które są najważniejszymi związkami wpływającymi na szereg funkcji fizjologicznych. Pozwalają mięśniom w ściankach naczyń krwionośnych rozluźnić się i obniżyć ciśnienie krwi. Dzięki zwiększonej produkcji tlenków azotu komórki mięśni gładkich naczyń krwionośnych rozkurczają się, zwiększa się przepływ krwi i natlenienie, co w rezultacie powoduje wzrost wytrzymałości, czy szybszą regenerację u sportowców.

Walory odżywcze.
Sałata zawiera dużo wody, bo ponad 90%, z tego względu ma niską wartość energetyczną. 100g dostarcza zaledwie 14 kcal. Ma duże wartości odżywcze, które są zależne od gatunku, pory roku, świeżości. Swój kolor zawdzięcza chlorofilowi, który ma działanie bakteriobójcze. Liście sałaty zawierają dużo beta- karotenu, kwasu foliowego, witaminy; E, C. Zawartość witaminy C nie jest duża, ale przy odpowiednim przyrządzaniu można ją zachować.

Zawartość składników odżywczych w 100g produktu. Kaloryczność-14kcal, - białko-1,4g, -tłuszcz-0,2g-, węglowodany -2,9g, -błonnik-1,4g, - składniki mineralne: -sód-4g, -potas-134mg, -wapń-24mg, - fosfor-21mg, -żelazo -0,7mg, - magnez-9mg, -beta- karoten-1153mcg, - witaminaE-0,43mg -B1, -0,045mg-, B2-089mg, C-13mg. Sałata zawiera karotenoidy, oprócz beta- karotenu, luteinę i zeaksantynę. Wszystkie sałaty są niskokaloryczne, stosowane w dietach odchudzających.

Walory lecznicze. Należy wybierać warzywo o jak najciemniejszej zieleni liści, gdyż posiada ono najwięcej karotenoidów. Ciemnozielone liście zewnętrzne mogą zawierać aż 50 razy więcej beta- karotenu niż jasnozielone liście ze środka główki. W zależności od stopnia wybarwienia liście sałaty zawierają dużo beta- karotenu, składnika odżywczego o właściwościach przeciw utleniacza, który może chronić przed rozwojem takich chorób zwyrodnieniowych jak rak czy miażdżyca. Amerykańscy naukowcy odkryli, że spożywanie sałaty z wysokotłuszczowym posiłkiem ma znaczenie ochronne dla organizmu. Sprawia, że naczynia krwionośne ulegają rozszerzeniu, wspomaga układ krążenia.
Sałata przeciwdziała stanom zapalnym, chorobom serca, nowotworom, dlatego, że występuje w niej kwas salicylowy, główny składnik aspiryny, środek działający przeciw zapalnie. Jest on inhibitorem cyklooksygenazy-2, enzymu występującego w stanach zapalnych, w niektórych nowotworach oraz chorobach serca.
Dzięki zawartym karotenoidom, luteinie i zeaksantynie, występujących w oczach, zapobiega starczym zwyrodnieniom plamki żółtej, głównej przyczyny utraty wzroku u osób starszych.
Badania naukowe wskazują sałatę, jako warzywo działające uspakajająco i nasennie, jeśli regularnie spożywa się duże porcje sałaty. Zaleca się przy nerwicy objawiającej się okresami lęków, przy kołataniu serca, bólach żołądka. Dzięki zawartości błonnika ułatwia trawienie, odświeża i oczyszcza organizm. Obniża poziom cukru we krwi, poprawia pracę wątroby. Jest środkiem przeciwszkorbutowym i moczopędnym.

Sałata, reasumując: -zapobiega rozwojowi miażdżycy i chorób nowotworowych dzięki dużej zawartości beta- karotenu, --obniża poziom cholesterolu, -zawiera krzem, wzmacniający kości, stawy, tkankę łączną, -działa przeciw skurczowo, dzięki magnezowi i potasowi, -jest niskokaloryczna, znakomity składnik diet odchudzających, -oczyszcza organizm, -obniża poziom cukru we krwi, -pobudza procesy trawienne, -zapobiega zaparciom, -poprawia pracę wątroby, -działa uspakajająco, -dobrze działa na sen itp., -pomocna przy zwalczaniu astmy, -leczy artretyzm, -pomocna przy anemii itp.
Okłady z gotowanych liści sałaty z niewielką ilością oleju sojowego lub słonecznikowego można stosować na czyraki, wrzody, oparzenia.

Wybór i przechowywanie. Sałata jest do nabycia w ciągu całego roku- w okresie zimowym i wiosennym ze szklarni. Od maja do października gruntowa. Na targowiskach świeżo zebraną sałatę można kupić głównie latem. Należy wybierać warzywo o jak najciemniejszej zieleni liści, gdyż posiada ono najwięcej karotenoidów. Ciemnozielone liście zewnętrzne mogą zawierać aż 50 razy więcej beta- karotenu niż jasnozielone liście ze środka główki. Kupując sałatę należy wybierać tę o intensywnym kolorze, jędrnych nie pożółkłych liściach, uważając, aby nie uległy zgnieceniu w trakcie zakupów .Przechowywana w plastikowym woreczku w lodówce przez kilka dni, zachowa świeżość, natomiast twarde odmiany sałaty do tygodnia.

Odmiany sałaty, rozróżnia się: -sałatę głowiastą, najpopularniejsza odmiana sałaty, która ma niezbyt dużą główkę i delikatne listki o łagodnym smaku. Występuje w dwóch formach, jako sałata masłowa, jasnozielona, o delikatnym smaku oraz sałata krucha. W tej odmianie jest sałata lodowa o kruchych liściach, bez goryczy, świetnie nadająca się do sałatek, wyglądem przypominająca kapustę.
-sałatę rzymską, ma luźno ułożone liście; zewnętrzne są długie, grube i ciemnozielone, wewnętrzne jasnozielone, ma słodkawy smak,
-dębolistną, czerwona odmiana sałaty o oddzielnych postrzępionych liściach, ma przyjemny smak lekko orzechowy,
-łodygową, czyli szparagowa, zwana również głębikiem krakowskim, uprawiana z powodu smacznych łodyg,
- sałatę liściastą, której liście nie zwijają się w główkę, ale tworzą dużą rozetę. Do tej grupy sałat należy endywia, mająca kędzierzawe liście, nadająca się świetnie do dekoracji dań, odznaczająca się gorzkawym smakiem.
W ostatnim okresie wzrosło duże zainteresowanie mniej popularnymi odmianami botanicznymi sałaty jak; endywia czy cykoria liściowa (radicchio), włoska odmiana, która jest ceniona ze względu na ziołowy, lekko gorzki smak.
Nowe odmiany sałaty jak np. batavia, popularna we Francji, łączą cechy sałaty masłowej, kruchej i liściowej. Itp.

Przygotowanie i podawanie. Sałatę trzeba dokładnie umyć, listek po listku, najlepiej pod bieżącą wodą. Dokładne mycie usuwa pozostałości środków chemicznych stosowanych do ochrony przed szkodnikami. Nie należy jej moczyć w wodzie, bo traci właściwości odżywcze. Zwiędniętą sałatę można ożywić, myjąc ja w zimnej wodzie, odcinając kawałek głąba przy nasadzie liści, wstawiając do miseczki z wodą, aby przez głąb mogła ciągnąć wodę.
Umytą sałatę starannie osączyć i osuszyć. Na wilgotnych liściach nie utrzyma się sos, a sałata będzie miała wodnisty smak. Sałatę przyrządza się z całych liści albo z kawałków, najlepiej rozrywać liście palcami. Nie można jej dotykać metalowymi sztućcami podczas przygotowania, bo metal niszczy witaminy. Sałatę przyprawia się w ostatniej chwili. Liście sałaty bardzo szybko chłoną sos i więdną. Jeśli przyprawioną przytrzyma się dłużej niż przez kilkanaście minut będzie bardzo niesmaczna. Wyjątek stanowi endywia, która ma twarde liście i będzie najsmaczniejsza, gdy liście zmiękną. Doprawia się je 1-2 godzin przed podaniem.
Dodatki smakowe urozmaicają sałatę. Są to np. jajka na twardo, orzechy, zioła, warzywa, sery. Muszą być one świeże i starannie pokrajane. Sałatę podaje się do wszystkiego, najczęściej ze śmietaną, jako dodatek do mięsa i ziemniaków lub w połączeniu z innymi warzywami, jako składnik sałatki. Sałata rzymska np. jest doskonała z kawałkami jabłek, rodzynkami, suszoną żurawiną lub innymi suszonymi owocami, pomarańczami, winogronami, czy ananasem. Sałata dobrze komponuje się z lekkimi sosami typu vinegret, jak i majonezowymi itp.
Sposób podawania sałaty jest tez ważny. Najlepiej wygląda podana w salaterce ze szkła. Sałaty nie należy podawać w metalowych naczyniach, które reagują na kwas zawarty w sosach. To świetny element dekoracyjny. Różne gatunki sałat o rozmaitych barwach i kształtach stanowią piękną dekorację przystawek, dań głównych, czy kanapek. Sałaty były znane w dalekiej starożytności. Rzymianie spożywali sałatę dla wydzielanego z przekrojonych łodyg mleczka nazwanego Lectuca, szczególnie chętnie wieczorem, gdyż, jak sądzono, sprowadzało ono spokojny sen. Zamiłowanie do sałat po swych rzymskich przodkach odziedziczyli Włosi, czy Francuzi.
Francuzi, jak stwierdzono, spożywają sałatę dla smaku, Włosi dla urody, a Amerykanie dla zdrowia .Polacy, powinni, zatem spożywać ją dla wszystkich tych zalet, ale przede wszystkim dla zdrowia.
Sałata, która jest przedstawicielem warzyw liściastych, do których zalicza się, szpinak, rzeżuchę, szczaw, cykorię itp. wyróżnia się największą zwartością kwasu foliowego, ma wysokie walory odżywcze a co jest bardzo istotne. Odgrywa duża rolę w diecie dla osób nie tylko aktywnych sportowo.

** *
Warto wiedzieć , że sałata pochodzi z Bliskiego Wschodu. Znali ją starożytni Egipcjanie, Grecy, Rzymianie. Nazwa jej wywodzi się z łacińskiego ‘’in salare’’, czyli nazwy sposobu doprawiania sałaty, solą, oliwą i octem, który był bardzo popularny w średniowieczu. Jedną z najstarszych sałat używanych przez człowieka była sałata rzymska, nazywana przez Greków sałatą z wyspy Kos, miejscowości, w której urodził się Hipokrates, ojciec medycyny.
Do Polski trafiła w połowie XVI wieku dzięki królowej Bonie, (chociaż niektórzy historycy twierdzą, ze była znana już na dworze królewskim za czasów Jagiełły). ale nie cieszyła się przez długi czas popularnością.
Sałata obejmuje ponad 200 odmian botanicznych i występują na wszystkich kontynentach, głównie na półkuli północnej. Najlepsze warunki do uprawy tego warzywa występują na terenach nadmorskich i podgórskich. Największe znaczenie mają sałaty; siewne, głowiaste, rzadziej szparagowa uprawiana w Chinach i USA.
W krajach Unii Europejskiej największe spożycie sałat jest we Włoszech, gdzie roczna produkcja wynosi ok. 250 tys. ton jak również we Francji, natomiast w Polsce spożycie sałaty jest nadal niskie na rzecz warzyw korzeniowych, chociaż zaczyna występować tendencja wzrostowa

Autor, Maria Szustakowska-Chojnacka, lipiec 2018
Rej.884/DIETETYKA – 45/2018.07.04/JWIP.PL
Aktualizacja 2018.08.12, godz.13:40


Nie należy rozpoczynać treningu siłowego pod wpływem środków dopingujących i odurzających. Przed wykonywaniem opisanych tutaj metod treningowych i ćwiczeń należy się skonsultować z lekarzem. Autorzy i właściciel strony JWIP.PL nie ponoszą jakiejkolwiek odpowiedzialności za skutki działań wynikających bezpośrednio lub pośrednio z wykorzystania informacji zawartych na tej stronie.
Ostatnie Artykuły
Pożegnanie warsza...
Kapusta zalecana ...
Kulturystyka w mo...
Zaburzenia równow...
Święto Niepodległ...
Flesz
Uroczysta chwila,1997 r.
Uroczysta chwila,1997 r.
JEWGIENIJ KOŁTUN, ROSJA
Na forum
Tylko aktywnych zapraszamy na forum
oraz
do Pionierów



















































Jeżeli na tej stronie widzisz błąd, napisz do nas.

Jan Włodarek | Historia | Sylwetki | Wywiady | Porady | Trening | Dietetyka | Medycyna | Wspomaganie | Sterydy | Ośrodki | RÓŻNE